‘టైమ్స్’ గ్రూప్ చైర్‌‌పర్సన్ ఇందూ జైన్ (File Photo)

న్యూఢిల్లీ, ముంబయి, మే 14 (న్యూస్‌టైమ్): ప్రఖ్యాత దేశీయ మీడియా దిగ్గజాలలో ఒకరైన ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ (బెన్నెట్, కోల్మన్ కంపెనీ లిమిటెడ్) ఛైర్‌‌పర్సన్ ఇందూ జైన్ కరోనా వైరస్‌తో పోరాడి ఓడిపోయారు. 84 ఏళ్ల ఇందూ కోవిడ్ సంబంధిత సమస్యలతో ఆసుపత్రిలో చికిత్సపొందుతూ తుదిశ్వాస విడిచారు. ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ చైర్‌పర్సన్‌గా, దూరదృష్టి గల వ్యక్తిగా ఇందూ జైన్ గుర్తింపు పొందారని టైమ్స్ గ్రూప్‌నకు చెందిన ‘టైమ్స్ నౌ’ టీవీ ఛానల్ తెలిపింది. ఆమె జీవితకాల ఆధ్యాత్మిక అన్వేషకురాలు, మార్గదర్శక పరోపకారి, కళల విశిష్ట పోషకురాలిగానే కాకుండా మహిళల హక్కుల పట్ల ఉద్వేగభరితమైన ప్రతిపాదకురాలుగా ప్రసిద్ధిగాంచారనీ ఆ ఛానల్ తన కథనంలో పేర్కొంది.

2016 ఏప్రిల్ 13న నాటి రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ చేతుల మీదుగా పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ఇందూ జైన్ స్వీకరించినప్పటి దృశ్యం

కరోనావైరస్ బారిన పడిన ఆమె దేశరాజధాని ఢిల్లీలో తుది శ్వాస విడిచింది. రాజనీతిజ్ఞుల నుండి ఆమెకు నివాళులు అర్పించడంతో, పరిశ్రమల కెప్టెన్లు, ఆధ్యాత్మిక మాస్టర్స్, స్నేహితులు, ఆరాధకులు ఆమె కనుగొన్న యవ్వన స్ఫూర్తిని, జీవితానికి పంచిన అభిరుచిని, ప్రపంచాన్ని మంచి ప్రదేశంగా మార్చాలనే సంకల్పాన్నీ కొనియాడారు. 1999లో ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ ఛైర్‌పర్సన్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టిన తరువాత, ఆమె ఒక విలక్షణమైన నాయకత్వ శైలిని ప్రదర్శించి, తన ప్రతిభను నిరూపించుకున్నారు. కరుణ, సమగ్రతతో కూడిన ఇందూ పనితీరు పై స్థాయి వారినే కాకుండా తన సంస్థలో పనిచేసే దిగువస్థాయి సిబ్బందినీ అమితంగా ఆకట్టుకునేది. ఆమె ప్రయత్నం తను నమ్ముకున్న సమూహాన్ని కొత్త ఎత్తులకు నడిపించడంలో సహాయపడిందని ఇందూ సన్నిహితులు చెబుతుంటారు. ఆమె 2000లో ‘టైమ్స్ ఫౌండేషన్‌’ను స్థాపించారు. స్థిరమైన అభివృద్ధి, పరివర్తన మార్పు ఆ ఫౌండేషన్ ముఖ్య లక్ష్యాలు. భారతదేశంలోని అనేక సంస్థల మాదిరిగానే తమ పౌండేషన్ కూడా అత్యంత గౌరవనీయమైన లాభాపేక్షలేని వాటిలో ఒకటని, ఇది సామాజిక సేవలను అందిస్తుందనీ, తుఫాన్‌లు, భూకంపాలు, వరదలు, అంటువ్యాధులు, ఇతర సంక్షోభాల సమయంలో సహాయం అందించడానికి ‘టైమ్స్ రిలీఫ్ ఫండ్‌’ను నడిపారు ఇందూ. కరోనా సెకండ్ వేవ్ విజృంభణకు గురైన ఆమె ఢిల్లీలోని ఓ ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ గురువారం రాత్రి 9.35 గంటల సమయంలో కన్నుమూశారు. ఇందూ జైన్ 1936 సెప్టెంబర్ 8న ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఫైజాబాద్‌లో జన్మించారు.

ఇందూ జైన్ (File Photo)

ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త అశోక్ కుమార్ జైన్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి సమీర్ జైన్, వినీత్ జైన్ సంతానం. ఆమె భర్త అశోక్ కుమార్ జైన్ గుండె సంబంధిత సమస్యలతో 1999లో అమెరికాలో మరణించారు. ఆయన అనంతరం దేశంలోనే అతిపెద్ద మీడియా సంస్థ అయిన ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ బాధ్యతలను ఇందూ జైన్ స్వీకరించారు. ‘టైమ్స్ ఫౌండేషన్‌’ను స్థాపించి వరదలు, తుపానులు, భూకంపాల వంటి విపత్తుల సమయంలో ఎంతోమందికి సాయం అందించారు. దేశ పారిశ్రామిక రంగానికి ఇందూ జైన్ చేసిన సేవలకు గాను ఆమెను భారత ప్రభుత్వం పద్మవిభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. 2015లో 3.1 బిలియన్ డాలర్ల సంపదతో ఇందూ జైన్ ‘ఫోర్స్బ్‌’ ర్యాంకింగ్స్‌లో స్థానం సంపాదించారు. తద్వారా భారత్‌లోని కుబేరుల్లో 57వ స్థానంలో, ప్రపంచంలో 549వ స్థానంలో నిలిచారు.

ఇందూ జైన్ మరణ వార్త వినగానే ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ సహా పలువురు ప్రముఖులు దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు. ఈ మేరకు వారు ట్విటర్ ద్వారా స్పందించారు. ‘‘టైమ్స్ గ్రూప్ ఛైర్ పర్సన్ ఇందూ జైన్ గారు అకస్మాత్తుగా చనిపోవడం బాధాకరం. సమాజానికి ఆమె చేసిన సేవా కార్యక్రమాలు, దేశం పురోగమించడం పట్ల ఆమెకు ఉన్న అభిరుచి, మన సంస్కృతిపై ఎనలేని గౌరవం కలిగి ఉన్న ఆమెను సమాజం ఎప్పటికీ మర్చిపోదు. గతంలో ఆమెను కలిసి మాట్లాడిన సందర్భాలు నాకు గుర్తుకొస్తున్నాయి. ఆమె కుటుంబానికి సంతాపం ప్రకటిస్తున్నాను. ఓం శాంతి’’ అని ప్రధాని మోదీ ట్వీట్ చేశారు.

‘టైమ్’ గ్రూప్ గురించి…

బీసీసీఎల్ అని క్లుప్తంగా పిలిచే బెన్నెట్, కోల్మన్ కంపెనీ లిమిటెడ్ గురించి తెలియని పాత్రికేయులు ఉండరనే చెప్పాలి. మహారాష్ట్రలోని ముంబయి మహా నగరంలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచిన మీడియా దిగ్గజాలలో ఒకటిగా అవతరించడానికి పెద్ద సమయమేమీ పట్టలేదు. సాహు జైన్ కుటుంబం ‘టైమ్స్’ గ్రూప్‌లో మెజారిటీ వాటాను కలిగి ఉండటంతో ఈ సంస్థ కుటుంబ యాజమాన్యంలోని వ్యాపారంగా మిగిలిపోయింది. ఈ సంస్థ 1838 నవంబర్ 3న ‘బాంబే టైమ్స్’, ‘జర్నల్ ఆఫ్ కామర్స్’ను మొదట ప్రచురించింది. ఇది తర్వాత ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’గా మారడానికి ముందు కథ. ఒక వీక్లీ పేపర్‌గా ప్రారంభించేటప్పుడు, దీనిని 1850లో దినపత్రికగా మార్చారు. 1859లో ఈ పత్రికను మరో రెండు పేపర్లతో ‘బాంబే టైమ్స్’ ఎడిటర్ రాబర్ట్ నైట్ ఆధ్వర్యంలో విలీనం చేశారు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత 1861లో పేపర్స్ ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ శీర్షికతో మరింత జాతీయ పరిధిని పొందింది. తదనంతరం 1892 వరకు ఈ పత్రిక దాని యాజమాన్యాన్ని చాలాసార్లు మార్పుచెందడం చూసింది. థామస్ జ్యువెల్ బెన్నెట్ అనే ఆంగ్ల పాత్రికేయుడు ఫ్రాంక్ మోరిస్ కోల్మన్ (తరువాత 1915లో ఎస్ఎస్ పర్షియాలో విలీనమయ్యాడు) వారి కొత్త ఉమ్మడి-స్టాక్ సంస్థ బెన్నెట్ ద్వారా వార్తాపత్రికను సొంతం చేసుకున్నాడు. కోల్మన్ & కో లిమిటెడ్ (బీసీసీఎల్). ఆ సమయంలో పత్రిక ద్వారా సుమారు 800 మందికి ఉపాధి లభించింది.

ఆ సమయంలో ‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ గ్రూప్‌లో ఏకీకృతం అయిన ఈ సంస్థను బ్రిటిష్ యజమానుల నుండి 1946లో పారిశ్రామికవేత్త రామ్‌కృష్ణ డాల్మియా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రామకృష్ణ డాల్మియా (7 ఏప్రిల్ 1893 – 26 సెప్టెంబర్ 1978) ఒక మార్గదర్శక పారిశ్రామికవేత్త, డాల్మియా-జైన్ గ్రూప్ లేదా డాల్మియా గ్రూప్, టైమ్స్ గ్రూప్ వ్యవస్థాపకుడు. ఈ పేరును రామ్ క్రిషన్ డాల్మియా, రామ్ కిషన్ డాల్మియా అని పిలుస్తారు. 1947లో, డాల్మియా మీడియా దిగ్గజం బెన్నెట్, కోల్మన్‌ను ఒక బ్యాంకు, అతను ఛైర్మన్‌గా ఉన్న బీమా సంస్థ నుండి డబ్బును బదిలీ చేయడం ద్వారా విస్తరించాడు. 1955లో సోషలిస్ట్ పార్లమెంటు సభ్యుడు ఫిరోజ్ గాంధీ తన దృష్టికి వచ్చారు. అప్పట్లో ఆయన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నేతృత్వంలోని పాలక కాంగ్రెస్ పార్టీలో భాగం. డిసెంబరు 1955లో అతను పార్లమెంటులో ఈ విషయాన్ని లేవనెత్తాడు. వివిధ నిధుల బదిలీలు, మధ్యవర్తుల ద్వారా సముపార్జనకు నిధులు సమకూర్చాడు. ఈ కేసును వివియన్ బోస్ కమిషన్ ఆఫ్ ఎంక్వైరీ దర్యాప్తు చేసింది.

ఆ తరువాత జరిగిన కోర్టు కేసులో, ప్రముఖ బ్రిటిష్ న్యాయవాది సర్ డింగిల్ మాకింతోష్ ఫుట్ ప్రాతినిధ్యం వహించిన అతనికి తిహార్ జైలులో రెండేళ్ల జైలు శిక్ష విధించారు. కానీ జైలు శిక్షలో ఎక్కువ భాగం అతను ఆసుపత్రిలో గడపగలిగాడు. విడుదలైన తరువాత, అతని అల్లుడు సాహు శాంతి ప్రసాద్ జైన్, అతను బెన్నెట్, కోల్మన్ & కో. లిమిటెడ్ నిర్వహణను అప్పగించాడు. సంస్థ ఆదేశాన్ని తిరిగి ప్రారంభించడానికి అతను చేసిన ప్రయత్నాలను తిరస్కరించాడు. జైలులో ఉన్న సమయంలో ఈ సంస్థను అతని అల్లుడు సాహు శాంతి ప్రసాద్ జైన్ నడిపారు. జైన్ కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత సంస్థను కొనుగోలు చేస్తాడు. ఈ సంస్థ ప్రధానంగా అతని కుటుంబం చేత తరువాతి సంవత్సరాల్లో నడుస్తుంది. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా విభిన్న పత్రాలు, స్థానిక సంచికలను స్థాపించడం ద్వారా కంపెనీ భారతీయ మీడియా రంగంలో తన ఉనికిని విస్తరించింది.

క్షీణత, పునరుజ్జీవనం…

‘టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ 1988 స్టాంప్ ఆఫ్ ఇండియా టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రెస్ అనేక ప్రభావవంతమైన కథనాలను ప్రచురించింది (ఉదా. ఇల్లస్ట్రేటెడ్ వీక్లీ ఆఫ్ ఇండియా 1880-1993, హిందీ పత్రికలు (ఉదా. ధర్మియుగ్ 1949-1997, సరికా, దినమన్ 1965-1990లు, పరాగ్ 1958-1990లు, ఖుష్వంత్ సింగ్ వంటి ప్రముఖ రచయితలు సంపాదకీయం. సాహు అశోక్ జైన్, సాహు సమీర్ జైన్, వినీత్ జైన్ కుమారులు ఈ బృందం ఆర్ధిక విజయాన్ని కొత్త, మరింత లాభదాయక వెంచర్లతో పునరుద్ధరించిన ఘనత పొందారు. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా 2.8 మిలియన్ కాపీలతో ప్రపంచంలోనే ఆంగ్ల భాషా వార్తాపత్రికలో అతిపెద్ద ప్రచురణగా గుర్తింపు పొందింది. ‘ది ఎకనామిక్ టైమ్స్’, ‘నవభరత్ టైమ్స్’, ‘మహారాష్ట్ర టైమ్స్’, ‘ఐ సమయ్’, ‘ముంబై మిర్రర్’, ‘విజయ కర్ణాటక’ వంటి పత్రికలు ‘టైమ్స్’ గ్రూప్ ప్రచురణల్లో భాగం. ఇక, ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా విషయానికి వస్తే, Movies Now, MNX, Romedy Now, MN+, HD, Zoom, Times Now, Times Now World, Mirror Now, ET Now ఛానళ్లు ఇదే గ్రూప్‌లో భాగం.